GO 740 en GO 940 LIVE op de testbank

Met de introductie van de GO 930 vorig jaar konden we al een beetje wennen aan een belangrijke introductie van TomTom nadat de zomer al enige tijd achter ons ligt. En ook dit jaar brengt het bedrijf nieuwe device op de markt terwijl de winter al weer bijna voor de deur staat. Nu mogen we ons verheugen op de TomTom GO 940 LIVE en GO 740 LIVE, de nieuwe topmodellen van TomTom. En, zoals de trouwe bezoeker gewend is van ons, kunnen we al direct alle ins en outs van de apparaten met je delen.

TomTom GO 740 & 940

In deze review van de nieuwste navigatiedevices uit de TomTom-stal, komen twee varianten aan bod. Allereerst hebben we al weer enige tijd de beschikking over een pre-productie exemplaar van de GO 740 LIVE. Daar hebben we inmiddels al vele honderen kilometers mee rondgereden en dus heeft zowel de hardware als de software voor ons geen geheimen meer. Maar daarnaast is ons door TomTom verzekerd dat er inmiddels ook een review-exemplaar naar de redactie onderweg is van de GO 940 LIVE uit de normale productie. En dus kunnen we straks ook een 'out-of-the-box'-ervaring met je delen. Kortom: als je wilt weten of één van de nieuwe TomTom's in de GO x40-serie iets voor jou is, ben je hier op jouwNAV weer aan het juiste adres... De verschillen tussen de 740 en 940 zijn overigens niet erg groot. Naast een wat afwijkende kleurstelling (zie daarvoor de foto's hiernaast) en een paar extra mogelijkheden met de TomTom GO 940 (MP3-speler, FM-zender en Enhanced Positioning Technology voor navigatie zonder GPS-fix), is het vooral het aanwezige kaartmateriaal dat de € 100,- verschil in adviesprijs (€ 399,- cq € 499,-) moet rechtvaardigen. De GO 740 wordt standaard geleverd met gedetailleerde Tele Atlas-maps (versie 2008.4, april 2008) van 31 Europese landen (Andorra, België, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Gibraltar, Hongarije, Ierland, Italië, Kroatië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Monaco, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, San Marino, Slowakije, Slovenië, Spanje, Tsjechië, Vaticaanstad, Zweden en Zwitserland) plus het aansluitende wegennetwerk van Albanië, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Macedonië, Moldavië, Montenegro, Oekraïne, Roemenië, Rusland, Servië en Wit-Rusland. De GO 940 voegt daar nog de Verenigde Staten, Canada en een aparte kaart van Guam aan toe. Dit alles staat voor-geïnstalleerd op 2 GB (TomTom GO 740) of 4 GB (TomTom GO 940) intern Flash-geheugen.

Solide

Als we de nieuwe GO in de hand nemen, voelen we nauwelijks verschil met de vorige generatie GO's, de x30. De nieuwe serie oogt iets ronder qua vormen, is wat breder uitgevallen (118 om 127 mm), maar is daarentegen ook een fractie dunner (24 om 23 mm). Het gewicht is met 4 gram toegenomen van 220 naar 224 gram. Over het algemeen voelt één en ander weer net zo solide aan als we de afgelopen jaren van TomTom gewend zijn. De GO x40-devices zijn in ieder geval apparaten zonder veel uiterlijke poespas. Bovenop vinden we de ruime aan/uit-knop (1) die bij 15 seconden indrukken tevens dienst kan doen als reset-knop. Achterop het systeem bevinden zich een forse uitsparing (2) met daarachter het interne speakertje en een inkeping (5) voor het bevestigen op de automount. Rechts van het 4,3 inch aanraakscherm heeft TomTom een kleine opening (3) voor de interne microfoon en een lichtsensor (4) aangebracht. Onderop tenslotte bevinden zich nog een viertal inkepingen (5) voor het fixeren op de automount en in de meegeleverde docking-station, de connector (6) voor het verbinden met de mount en/of docking-station en een geheugenuitbreidingsslot (7). Deze is dit keer voor het eerst overigens van microSD-formaat.

LIVE!

We hoeven niet lang te twijfelen over wat de belangrijkste innovatie in de GO x40-serie is. Zonder enige twijfel is dat de introductie van TomTom's LIVE-services. Dit betreft een pakket informatiediensten waarbij gebruik wordt gemaakt van een in iedere GO x40 ingebouwde SIM-kaart (in Nederland en binnenkort ook in meeste andere landen van Vodafone) die via GPRS alle benodigde gegevens automatisch binnenhaalt. De nieuwe GO is daarmee een heus 'connected' device geworden. TomTom positioneert de nieuwe GO-serie nogal opzichtig als dé navigatie-oplossing voor wat men zelf noemt 'veel-rijders'. En dat is niet zo vreemd als we kijken naar de prijs die de consument moet neerleggen voor al dit moois. Naast de toch pittige aanschafprijzen voor de apparaten zelf, dient men namelijk ook te gaan betalen voor de LIVE-services. Natuurlijk, TomTom geeft de eerste drie maanden cadeau, maar daarna zal je er toch € 9,95 per maand voor over moeten hebben. En zonder dit nu direct duur te willen noemen, voor de doorsnee automobilist is bijna € 120,- per jaar toch best een fors bedrag. Gelukkig staat het iedereen vrij het abonnement al dan niet te verlengen en ook zonder de LIVE-services is de nieuwe GO vanzelfsprekend nog steeds een uitstekende PND. Al is de meerwaarde ten opzichte van bijvoorbeeld de GO x30 dan natuurlijk wel direct een stuk minder groot. De diensten die op dit moment onderdeel zijn van LIVE zijn de in Nederland al bekende verkeerinformatiedienst HD Traffic, Safety Alerts (real-time informatie over flitspalen waarbij gebruikers elkaar ook op de hoogte kunnen houden over flitslocaties), Fuel Prices (up-to-date informatie over brandstofprijzen), Google-search (via Google zoeken naar bestemmingen), QuickGPSfix (voor sneller verbinden met satellieten), Weather en Buddies. Zodra we het review-exemplaar van de 940 binnen hebben zullen we verder ingaan op het functioneren van één en ander in de praktijk.

Actieve houder

Iets waar wij bij de eerste berichten over de GO x40 al op voorhand enthousiast over waren, was de terugkeer van de actieve houder voor bevestiging van het device in de auto. De vorige twee generaties GO's, de x20 en x30, werden namelijk geleverd met een zeer eenvoudige passieve oplossing. En al voldoet deze meestal redelijk tot goed, wij missen daarbij toch wel de mogelijkheid om met name de voeding standaard aan de houder te kunnen koppelen. De laatste keer dat TomTom koos voor een actieve bevestiging was bij de GO x10. Dit was zeker geen onverdeeld succes; velen ondervonden na verloop van tijd problemen met de verbindingen. Maar gelukkig heeft TomTom geleerd van deze ervaringen en levert men nu een mount mee die onvergelijkbaar beter is dan die van de x10-serie. Niet alleen is de zuignapconstructie sterk verbeterd, ook de koppeling tussen houder en device voelt zeer degelijk en betrouwbaar aan. Je merkt dit al direct bij het vastklikken van de x40. Dit gaat zeer eenvoudig doordat een drietal palletjes op de mount het apparaat perfect en zonder speling op z'n plek zetten en houden. En omdat de gewichtsverdeling van het geheel prima is, is er onder normale omstandigheden nauwelijks sprake van 'schudden' tijdens het rijden. Ook het losmaken is kinderspel: met het indrukken van de grote knop aan de voorzijde van de houder, pal onder het device, komt de PND direct los en is zeer simpel uit te nemen. Bijkomend voordeel van de nieuwe houder is dat deze, in tegenstelling tot die van de GO x20 en x30, mooi in een 90 graden hoek kan worden gebruikt waardoor bevestigen op bijvoorbeeld het dashboard van de auto weer mogelijk is. Helemaal top! Standaard worden de nieuwe GO's overigens geleverd met een houder met slecht één aansluitmogelijkheid: een mini-usb-connector voor de 12-24 volt voeding. In een later stadium zal TomTom uitgebreidere versies als accessoire gaan aanbieden. Er komt er dan één met een extra iPod- en audio-out-aansluiting en één met de iPod/audio-out-aansluiting en geïntegreerde RDS/TMC-ontvanger. Hierop dient dan nog slechts een korte antenne te worden aangesloten. Over de precieze beschikbaarheid en prijzen daarvan is op dit moment nog niets bekend.

Software

Als we de GO eenmaal hebben ingeschakeld, blijkt deze te draaien op een gloednieuwe 8.203-versie van Navcore, de navigatiesoftware van TomTom. Over deze qua uiterlijk helemaal opgefriste versie berichtten we begin september al uitgebreid in onze special 'TomTom geeft Navcore opknapbeurt'. Maar er is gelukkig meer te melden dan alleen wat nieuwe iconen... Konden we in vorige versies van Navcore al onze stem gebruiken bij het invoeren van een bestemming, nu is deze mogelijkheid uitgebreid naar bijna alle functies. En dus kunnen we opdrachten als 'Navigeer naar huis', 'Verhoog volume', 'Navigeer naar het dichtsbijzijnde politiebureau' of 'Bel thuis' (en 119 andere) voortaan ook via ons stemgeluid geven. Nadeel bij dit alles is wel dat de stembesturing eerst dient te worden geactiveerd via het aantippen van een snelkeuze-knop op het GO-scherm. Pas daarna worden de commando's herkend. Gelukkig hoeven eigenaren van een optioneel verkrijgbare Bluetooth afstandbediening (adviesprijs € 49,95) dit niet; het enige tijd indrukken van de hiernaast rood-gemaakte knop zet één en ander ook in werking. Helaas blijkt in de praktijk dat de stembesturing lang niet altijd vlekkeloos werkt. Allereerst dien je met een behoorlijk volume en zeer duidelijk articulerend je GO toe te spreken. En zelfs dan worden, zeker bij wat meer omgevingsgeluid, de gegeven commando's niet altijd direct goed herkend. Daar komt nog bij dat de stem niet kan worden ingezet om items in een lijst te selecteren of bij het gebruik van Google Search. Al met al vinden wij het gebruik van de stembesturing vaak een tijdrovende en weinig efficiënte manier om iets voor elkaar te krijgen. Wij van jouwNAV prefereren dan ook het gebruik van de afstandsbediening.

IQ Routes

Niet nieuw, maar wel vernieuwd, is TomTom's IQ Routes-technologie waar de GO x40 gebruik van maakt. Daarbij worden te rijden routes en reistijden niet meer berekend op basis van de geldende snelheidslimieten, maar op werkelijk gereden gemiddelde snelheden op wegen. TomTom maakt hierbij gebruik van in de afgelopen jaren onder TomTom-gebruikers verzamelden anonieme historische snelheidsprofielen. Het systeem kan zo bij het bepalen van de snelste route en de aankomsttijd rekening houden met alle factoren die invloed kunnen hebben op de tijd om op een bestemming te komen. Behalve verkeersdrukte worden ook bijvoorbeeld verkeerslichten en rotondes daarin meegenomen. Inmiddels heeft TomTom vele miljarden gereden kilometers verzameld en men claimt op dit moment historische reisinformatie te hebben van elke weg, gespecificeerd voor iedere dag van de week met een interval van vijf minuten. En van die, in de Tele Atlas-kaarten opgenomen informatie maakt de nieuwe IQ Routes nu dus gebruik bij het bepalen van de optimale route en de te verwachte aankomsttijd. Het testen van IQ Routes in de praktijk is bijna ondoenlijk. Er zijn immers nog vele andere, vaak oncontroleerbare factoren die de reistijd enorm kunnen beïnvloeden. Denk maar eens aan zaken als files en wisselende weersomstandigheden. En het achteraf bepalen wat de reistijd zou zijn geweest als er bijvoorbeeld een andere weg was gekozen, is vanzelfsprekend zo goed als niet te doen. Maar dat er weldegelijk enorme verschillen kunnen optreden in de te verwachten reistijd op verschillende tijdstippen hebben we wel kunnen vaststellen door middel van een aantal eenvoudige testjes met behulp van de optie 'Bereid route voor' in de TomTom-software. Zo levert een voorgenomen ritje van onze standplaats in Oegstgeest naar het centrum van Amsterdam op verschillende tijdstippen behoorlijke reistijd-verschillen op. Zonder IQ Routes zouden we onze bestemming na 39 minuten bereiken. Maar met IQ Routes geeft de GO op woensdagochtend om 8.00 uur een reistijd van 46 minuten, op dezelfde tijd op donderdag 47 minuten en op vrijdagochtend 8.00 uur nog maar 44 minuten. Gaan we rijden op zondagavond 23.00 uur, dan zouden we slechts 41 minuten nodig hebben. Ook de te rijden route kan variëren. Een rit van Oegstgeest naar Maastricht zonder IQ Routes wordt uitgestippeld over 227 km (reistijd 2u30). Kiezen we hetzelfde doel op woensdagochtend om 8.00 uur met IQ Routes, dan blijkt de snelste route te leiden over 245 km met een reistijd van 2u48. En op zondag is de route identiek aan woensdag, maar zijn we slechts 2u29 onderweg. Nogmaals: hiermee kunnen en willen we geen definitief oordeel vellen over de effectiviteit van IQ Routes, maar het toont wel aan dat de technologie zorgt voor andere routes en te verwachten reistijden op verschillende dagen en tijdstippen. En dat dit, met name in combinatie met HD Traffic zal leiden tot, waar mogelijk, snellere route en in ieder geval een betere prognose van de aankomsttijd, daar zijn wij inmiddels wel van overtuigd.

Minder

De TomTom GO 940 LIVE is binnen en het uitpakken kan beginnen. Al snel blijkt dat de verpakking heel wat minder onderdelen bevat dan we eerder wel eens zijn tegen gekomen. Bekijk voor de grap maar eens de onderste foto hiernaast die we maakten toen we eind april 2006 onze review van de TomTom GO 910 hier publiceerden. Dat waren nog eens tijden... De inhoud van de compacte 940-doos (foto boven) blijkt dus heel wat minder overvloedig. Natuurlijk valt ons oog allereerst op de glanzende, chique ogende GO 940 zelf. Verder komen we tegen een docking-station om het device via USB 2.0 met de PC te verbinden voor opladen en gebruik van HOME, een 12/24 volt oplader voor in de auto en natuurlijk de al eerder uitgebreid beschreven actieve automount. Een CD-ROM met HOME-software en een elektronische handleiding, een papieren korte gebruikershandleiding en een boekje met uitleg over de LIVE-servies en opsomming van mogelijke accessoires die beschikbaar zijn completeren de inhoud. Wat direct opvalt als we de 940 voor het eerst inschakelen, is de helderheid van het scherm. Deze lijkt beduidend feller dan bij eerdere generaties GO's. Natuurlijk is één en ander instelbaar, maar op 100% is de lichtopbrengst van de 940 merkbaar groter dan de 100% van bijvoorbeeld de TomTom GO 930. Prima dus. Wat ook al snel opvalt, is het volume van de gesproken instructies die uit de speaker knallen. Wat is deze GO luid zeg! En al is dat op zich natuurlijk iets om blij mee te zijn, TomTom is hierin naar mijn mening te ver doorgeschoten. Ik heb m'n 940 inmiddels standaard op 10% volume staan. En tijdens het rijden in de stad met lage snelheid en dus weinig omgevingsgeluid is 20% echt ruim voldoende. Rond 60 procent begint de stem van in mijn geval Saskia echt al behoorlijk te vervormen en daarboven is het volume gewoon bijna ondragelijk. Gelukkig is dit voor TomTom eenvoudig aan te passen in de software en we hopen dan ook dat men inziet dat dit allemaal een beetje over de top is en dit rechtzet in een komende NavCore-update.

Snelheid

Wat we bij het reviewen van bijna iedere nieuwe PND testen, is de snelheid waarmee routes worden berekend. We gebruiken hiervoor steeds dezelfde testroute van Oegstgeest (Zuid-Holland) naar het Piazza di San Marco in Rome (ruim 1.670 kilometer). En even te vergelijking: de GO 910 had hier bijna een minuut voor nodig, de GO 720 deed er 29 seconden over en de GO 930 voltooide de berekening in ongeveer 45 seconden. Helaas moeten we nu vaststellen dat de TomTom GO 940 LIVE deze scores nog niet bij benadering haalt: pas na 2 minuten en 13 seconden kunnen we de stopwatch stoppen. Wellicht zullen er ook andere zaken zijn die hier debet aan zijn, maar het kan bijna niet anders dan dat het gebruik van de nieuwe IQ Routes een grote rol speelt. Er moet immers met meer factoren rekening worden gehouden. En dit blijkt ook, als we IQ Routes tijdelijk uitschakelen en de routeberekening in slechts 46 seconden wordt uitgevoerd. Overigens dienen we het voorafgaande sowieso wel in het juiste perspectief te plaatsen. Zo is het berekenen van een ritje van Oegstgeest naar Amsterdam al in 6 seconden voltooid en ook bij het herberekenen van de route als dat nodig is, hebben we tot nu toe nooit de indruk dat het (te) lang duurt.

HD Traffic

Als we met de GO 940 in de hand de LIVE-services zoals al aangekondigd wat nader willen bekijken, beginnen we vanzelfsprekend met het belangrijkste onderdeel: HD Traffic. Deze dienst van TomTom bestaat inmiddels een jaar in Nederland en sinds de introductie hebben zich zo'n 40.000 automobilisten geabonneerd op de High Density verkeersinformatie. De dienst levert actuele verkeersinformatie op alle autosnelwegen, provinciale wegen en belangrijke doorgaande wegen in de bebouwde kom van grote steden. Naast het tonen van het actuele filebeeld zorgt HD Traffic ook voor het vinden van een alternatieve route om je bestemming te bereiken. Dankzij de hogere dekking in het wegennet van Nederland, wordt bij het vinden van een alternatieve route ook vaak rekening gehouden met vertragingen buiten de autosnelwegen. Wanneer je door middel van een alternatieve route sneller op je bestemming kunt komen, zal HD Traffic je deze voorstellen of -indien je hiervoor hebt gekozen bij de instellingen op het device- automatisch op de TomTom GO 740 of GO 940 LIVE laten zien. Zelf zit ik, zeker in de spits, te weinig in de auto om een gedegen oordeel over HD Traffic te kunnen vellen. Onze jouwNAV-medewerker Bart echter rijdt op jaarbasis meer dan 70.000, vaak zeer filegevoelige kilometers en als er iemand is die deze service op waarde kan schatten, dan is hij het wel. Zijn mening: "Mijn ervaringen met HD Traffic zijn inmiddels zo oud als de dienst zelf en gaan dan ook verder dan het gebruik in combinatie met de GO x40 alleen. En over het algemeen ben ik zeer te spreken over HD Traffic. Ondanks dat ook de dienst er natuurlijk niet altijd in slaagt een vrije doorgang te vinden in het extreem drukke Nederlandse wegennet, levert het gebruik ervan mij regelmatig tijdwinst op door het vermijden van files. Opstoppingen, incidenten, weg- of rijbaanafsluitingen en rijomstandigheden worden in het gros van de gevallen accuraat en snel gemeld, ook wanneer files langzaam oplossen.

Als je veel op de weg zit, is HD Traffic een zeer welkome toevoeging op je PND

In het laatste geval kan het zo zijn dat het volgen van de route die oorspronkelijk werd berekend, toch weer sneller wordt dan het volgenvan een alternatieve route. HD Traffic past zich elke drie minuten aan de actuele situatie aan, waardoor je zeer frequent verzekerd bent van de snelste route om op je bestemming te komen. Als je veel op de weg zit, is HD Traffic een zeer welkome toevoeging op je PND. Je kunt er behoorlijk wat reistijd mee besparen en vanuit dat oogpunt gezien zijn de maandelijkse abonnementskosten mijns inziens verwaarloosbaar." Nou, dat laat dus weinig aan duidelijkheid te wensen over. Bart gaat zelfs zo ver dat wat hem betreft TomTom HD Traffic een primaire overweging voor de aanschaf van een nieuwe GO x40 LIVE zou zijn. De dienst zorgt er volgens hem voor dat hij zijn navigatiesysteem vaker kan en ook wil gebruiken, ook al rijdt hij naar een voor hem bekende bestemming. De verkeersinformatie zorgt er in elk geval voor dat Bart dan zonder overnodige vertraging naar bijvoorbeeld huis of kantoor rijdt. Helaas is het nog niet mogelijk HD Traffic in het buitenland te gebruiken. De dienst werkt op dit moment alleen in het land waar het device is aangeschaft. TomTom werkt echter al aan het mogelijk maken van roaming, waardoor de verkeersinfo ook over de grens te gebruiken zal zijn. Wanneer dit het geval zal zijn en welke eventuele kosten hierbij komen kijken, is nu nog niet bekend.

Google en meer

Ook over een tweede LIVE-service, Google search, zijn we zeer te spreken. De werking daarvan is erg eenvoudig: geef een zoekopdracht in de vorm van een (bedrijfs)naam (Gamma, Shell, Ford, van Leeuwen) of algemene term (dierenarts, drogisterij, voetbal, museum) en het systeem komt binnen enkele seconden terug met de resultaten. En die kunnen naar wens 'In de buurt', 'Nabij bestemming' of 'Nabij andere locatie' worden gezocht. Vervolgens kan je direct naar het resultaat toe navigeren of kan je kiezen voor het bellen van het vaak beschikbare telefoonnummer. Erg fraai en een prima toevoeging. Heel wat minder enthousiast zijn we op dit moment over de derde service, 'Brandstofprijzen'. Op zich is het natuurlijk een aardig idee om gebruikers een overzicht te bieden van de goedkoopste tankmogelijkheden op de route, vlakbij of in een gebied, maar bij een kleine test met twee benzinestations (Esso en Shell) bij ons in de buurt bleken de ons door LIVE voorgehouden prijzen gewoon niet correct. De afwijking was weliswaar niet groot (respectievelijk 1 en 2 cent per liter Euro loodvrij) en in beide gevallen gunstig voor diegene die moet tanken, maar het maakt toch geen betrouwbare indruk als de prijzen bij de eerste de beste twee locaties al niet blijken te kloppen. Op die manier is deze service slechts te gebruiken als een globale indicatie van waar je goedkoper kunt tanken. Jammer en een duidelijk geval van werk aan de winkel voor TomTom en/of z'n contentleveranciers. De vierde service betreft 'Flitslocaties' waarmee gebruikers mobiele en vaste snelheidscontrole kunnen melden aan TomTom. In het geval van de mobiele locaties komen deze, bij twee of meer meldingen, vervolgens real-time beschikbaar voor alle andere LIVE-abonnees. Na enige uren wordt zo'n locatie overigens weer automatisch verwijderd. Alle andere meldingen worden door TomTom verzameld en in combinatie met andere informatiebronnen na verloop van tijd eventueel opgenomen in veiligheidswaarschuwingen-updates via de desktop-applicatie HOME. Het succes van deze specifieke service is vanzelfsprekend sterk afhankelijk van het aantal LIVE-gebruikers en hun bereidwilligheid de verdachte locaties te melden. En dus is het zo kort na de introductie van LIVE logisch dat je nu nog niet wordt overspoeld met waarschuwingen voor controleteams langs de kant van de weg. Hopelijk zal dit snel verbeteren. De overige drie services (QuickGPSfix, Weather en Buddies) zullen voor slechts weinigen doorslaggevend zijn bij het al dan niet nemen van een abonnement op LIVE. Daarvoor is de praktische waarde gewoon te klein. Dat neemt echter niet weg dat we de LIVE-services als geheel hoog inschatten. HD Traffic en Google search zijn gewoon uitstekende toevoegingen. Of € 9,95 per maand dan te veel is, zal iedereen voor zich moeten bepalen. Wij kunnen ons echter nauwelijks voorstellen dat dat voor de (professionele) veel-rijder het geval zal zijn. Zeker niet als TomTom de komende tijd één en ander blijft doorontwikkelen en wellicht in staat blijkt waardevolle, nieuwe diensten toe te voegen. De TomTom GO 940 LIVE en GO 740 LIVE zijn er helemaal klaar voor en wij kijken er nu al reikhalzend naar uit...